Het nut van spotmeting

Een aantal spiegelreflexen in het Pentax assortiment hebben een geavanceerde lichtmeting in de vorm van matrixmeting, maar daarnaast ook de mogelijkheid om over te schakelen naar spotmeting. Bij spotmeting wordt slechts een klein stukje (in het midden) van het beeld gemeten. Veel mensen denken dat spotmeting een soort super nauwkeurige meetmethode is, omdat je zo'n heel klein stukje nauwkeurig meet en de rest van de foto negeert. Meet je onderwerp met spotmeting, dan wil dit niet zeggen dat dit altijd de meest nauwkeurige lichtmeting is.
Net als bij alle meetmethoden, is ook bij spotmeting de meter afgestemd op 18% grijs. Dat betekent dat de meter er vanuit gaat dat het gemeten stukje beeld 18% reflectie geeft. In de praktijk kàn dat natuurlijk toevallig zo zijn, maar meestal zal dat niet waar zijn. Een wit truitje, een zwarte sweater, de blanke huid, het zijn allemaal voorbeelden van dingen die zeker geen 18% lichtreflectie geven, maar veel meer of juist veel minder. De kans dat je er met spotmeting op het onderwerp dus falikant naast zit, is veel groter dan wanneer je de computergestuurde matrixmeting gebruikt, die het hele beeld meet en daarvan een ingewikkeld gewogen gemiddelde uitrekent.



Wat is dan wel het nut van spotmeting? Er is één ding dat ook een matrixmeting niet kan inschatten, en dat is het contrast tussen de lichtste en donkerste partijen. Als dit contrast te hoog voor de film is (meer dan vijf stop in een diafilm, bijvoorbeeld), dan moet je als fotograaf kiezen: Laat je de donkerste partijen zwart 'dichtlopen' en belicht je dus zodanig dat de lichtste partijen mooi doortekend blijven, of laat je de lichtste partijen 'uitvreten' om nog details in de donkere partijen te houden? Met spotmeting op beide partijen kan je bepalen wat het contrastverschil is. En vervolgens de belichting daarop afstemmen als het inderdaad te hoog is. Wil je mooi doortekende lichte partijen, dan doe je een spotmeting hierop en vervolgens ga je twee stops overbelichten t.o.v. deze meting (omdat de meting 18% grijs op zou leveren!). Bijgaande foto werd met deze 'hoge lichten meting' gemaakt. Dit is vooral een goede methode bij dia's. Wil je mooie doortekende schaduwen met het risico van uitgebeten lichten, dan doe je dat precies andersom. Deze methode wordt vaak bij negatieffilm gebruikt.