Dubbelopnamen en "sandwich dia's"
Soms heeft u een foto waarbij het onderwerp alléén een beetje saai blijft, wat u er ook aan probeert te doen. Het combineren van twee beelden tot eeen nieuw beeld, kan hierbij een oplossing zijn. Beelden combineren kunt u op een aantal manieren doen. Allereerst kunt u een dubbelopname maken, door het negatief of de dia gewoon twee keer te belichten. Een aantal Pentax spiegelreflexcamera's hebben deze mogelijkheid. Een tweede methode is om een zogenaamde "sandwich dia" te maken. Hierbij worden twee dia's samen ingeraamd in één diaraampje. Naast deze twee "fotografische" methoden, is het natuurlijk mogelijk om beelden in de donkere kamer te combineren of met behulp van digitale technieken. Daar gaan we bij deze tip verder niet op in.
Als u kiest om een dubbelopname te maken, moet u bedenken dat er dus twee keer een belichting plaats zal vinden. In principe moet u daarom beide belichtingen één stop minderen ten opzichte van een normale belichting, zodat ze samen weer de normale dekking geven. Een uitzondering vormt de situatie waarbij één van de twee foto's heel veel zwart bevat, bijvoorbeeld de maan in een verder zwarte lucht, zoals bij deze foto. In dat geval zal het zwarte deel van die tweede foto geen extra belichting geven, en daarom moet u de eerste foto (de vogel in dit geval) normaal belichten. Dubbelopnamen zijn niet gemakkelijk, omdat u van te voren precies moet weten hoe u beide beelden gaat combineren.
Gebruikt u de techniek van de "sandwich dia", dan gaat u twee stukjes film samenvoegen. Om nog steeds voldoende doortekening te hebben in die combinatie, moeten beide dia's daarom vrij licht zijn. In principe zouden beide dia's een stop overbelicht moeten zijn, om het totaal weer exact een normale belichting te geven. In de praktijk is het meestal wat minder, omdat een volle stop overbelichting leidt tot "uitgebeten" lichte partijen, en die worden niet meer hersteld door het samenvoegen. De beste techniek bij een "sandwich dia" is daarom ook om een nieuwe dia te maken van die combinatie m.b.v. een diakopieerapparaat. Daarbij kunt u dan de totale belichting nog wat bijregelen. Om maximale scherpte te krijgen, kunt u overigens het beste één van de twee dia's spiegelverkeerd monteren, zodat de emulsiezijden tegen elkaar aan komen te liggen. Houd daar rekening mee bij het maken van beide foto's!
